Ons is een document opgestuurd, opgesteld door het NVIC. Deze mogen wij gebruiken op onze website en facebook pagina om de schippers te voorzien van betrouwbare achtergrondinformatie over fosfine. Omdat fosfine niet het enige giftige gas is waarmee ladingen worden begast, heeft men onderaan nog een link toegevoegd naar een onderzoeksrapport van het NVIC uit 2014, hierin staan ook andere gassen beschreven die gebruikt worden om ongedierte te bestrijden in transporten. Hopelijk draagt deze informatie bij aan een realistische kijk op de risico’s van begassing. Senior Onderzoeker | Toxicoloog (ERT) | Stralingsdeskundige | Divisie Vitale Functies, NVIC Universitair Medisch Centrum Utrecht | Kamernummer B.00.117 | Huispostnummer B.00.118 | Postbus 85500 | 3508 GA UTRECHT
Fosfine is een kleurloos, brandbaar gas. Fosfine zelf is geurloos, maar verontreinigingen veroorzaken vaak een knoflook-achtige geur of een geur van rotte vis. Deze geur is dus afhankelijk van de verontreinigingen en is daarom niet altijd duidelijk aanwezig. Fosfinegas is zwaarder dan lucht. Het CAS-nummer van fosfine is CAS 7803-51-2.
Fosfinegas wordt gebruikt bij de fabricage van halfgeleiders, plastics en vlamvertragers en ook om insecten en knaagdieren te doden in ladingen van zeecontainers en in bulkgoederen. Fosfine wordt vaak toegepast door tabletten of pellets met aluminiumfosfide of zinkfosfide aan de lading toe te voegen, waaruit langzaam fosfinegas vrijkomt. Bij aankomst op de plaats van bestemming (haven, bedrijven) moet al het gas in principe uit de container/bulkgoederen verdwenen zijn, zodat de lading veilig verder verwerkt kan worden. Overbegassing komt echter voor en mensen die werken met fosfine of met ladingen waaraan fosfine is toegevoegd, kunnen aan fosfine blootgesteld worden. De Arbocatalogus “Veilig werken met zeecontainers” biedt handvatten omtrent het veilig kunnen verwerken van gegaste zeecontainers.
Inhalatie is de meest voorkomende route van accidentele blootstelling aan fosfine. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren bij het openen van een container waar fosfinegas in aanwezig is of bij het overladen van bulkgoederen waarin fosfinegas aanwezig is.
Er is geen specifieke test om de stof fosfine zelf aan te tonen in bloed of urine. Afbraakproducten van fosfine (fosfiet en hypofosfiet) kunnen kort na de blootstelling wel aangetoond worden in de urine. Deze bepaling is alleen nuttig als diagnostische test bij iemand met (ernstige) klachten om vast te stellen of er blootstelling aan fosfine heeft plaatsgevonden. De resultaten van deze test geven geen informatie over de mate van blootstelling of de ernst van symptomen en zijn niet bruikbaar voor medische behandeling. Bij mensen die acuut ziek zijn geworden door fosfineblootstelling kunnen allerlei gangbare medische tests wel informatie geven over schade aan de organen.
innen enkele uren na inademing van fosfine krijgt men last van buikpijn, misselijkheid, overgeven, hoofdpijn, duizeligheid en hoesten. Sommige mensen hebben een adem die naar fosfor ruikt (ui-, knoflook- of visachtig). Na milde blootstellingen blijft het bij deze symptomen en herstelt de persoon snel. Ernstig vergiftigde mensen krijgen ook last van pijn op de borst, hartkloppingen en hartzwakte met lage bloeddruk, stuiptrekkingen en sufheid. Na enkele dagen kunnen ook lever- en nierschade ontstaan.
Er is geen antidotum voor fosfine, maar de effecten die het veroorzaakt kunnen wel behandeld worden. De meeste mensen die fosfine ingeademd hebben, herstellen hier spontaan van. Mensen die hoge concentraties of langdurig fosfine ingeademd hebben, kunnen ernstig ziek worden en moeten behandeld worden in een ziekenhuis.
Na een éénmalige, beperkte blootstelling herstellen mensen snel en worden geen langetermijneffecten verwacht. Na een ernstige blootstelling treden meestal al snel symptomen op, maar symptomen kunnen ook pas uren later optreden. Mensen die een ernstige fosfinevergiftiging doorgemaakt hebben, waarvoor ziekenhuisbehandeling noodzakelijk was, kunnen hier restschade aan overhouden.
Nee, er zijn geen aanwijzingen dat fosfine zich stapelt in het lichaam. Na blootstelling zijn de stof fosfine en de afbraakproducten binnen enkele uren tot dagen uit het lichaam verwijderd. Schade aan de organen kan echter dagen tot weken duren om te herstellen. Na ernstige vergiftigingen kan het herstel onvolledig zijn.
Nee, voor zover bekend is fosfine niet kankerverwekkend. Meer informatie is te lezen in NVIC Rapport 10/2014 Omvang, aard en ernst van incidenten met blootstelling van werknemers aan schadelijke gassenuit (gegaste) containers en op: UMC Utrecht
